Judo na Świecie

: Function ereg() is deprecated in /var/www/clients/client3/web5/web/modules/paging/paging.module on line 106.

 

Waki-gatame podczas europejskiego pokazu samoobrony opartej na judo.

Waki-gatame podczas europejskiego pokazu samoobrony opartej na judo.

3 wrześniu 1889 roku Jigoro Kano wyjeżdża na wielkie tournee po Europie, na polecenie ministra Dworu Cesarskiego. Na jego oficjalnym pożegnaniu przez uczniów Kodokan w restauracji Ryo goku było ponoć 500 osób. W Europie Kano  przebywa do stycznia 1891 r. Cel wyjazdu - oczywiście propagowanie judo. Kano był również ciekaw czy wschodnia metodyka nauczania może być akceptowana przez świat, zafascynowany był Europą i jej formami aktywności fizycznej. Jigoro Kano odwiedza Anglię, Francję, Niemcy, Austrię. Pokazy uzupełnia teoretycznymi wykładami. W 1890 roku, został poproszony przez władze Marynarki Brytyjskiej o przeprowadzenie pokazu. Widzowie byli pod wrażeniem i z entuzjazmem zostali pierwszymi ambasadorami Judo w Europie. Wizyta Kano w Europie miała istotny wpływ na rozwój tej dyscypliny sportu na naszym kontynencie.
Wraz z ugruntowaniem metod treningowych judo, Jigoro Kano utwierdzał się w przekonaniu, iż walory wychowawcze i sportowe jego judo warte są rozpowszechnienia na całym świecie. Dlatego już od pierwszych lat XX w. twórca Kodokan wysyłał swoich uczniów, aby nauczali Judo daleko poza granicami kraju. Z racji istniejących, dobrych w tym okresie stosunków dyplomatycznych i handlowych z USA oraz względne łatwym kontaktem, pierwsze kroki poczyniono w kierunku kontynentu północno amerykańskiego.

Co prawda pierwszy pokaz judo poza granicami Japonii przeprowadził Takejiro Yuasa już w 1896 roku, komendant japońskiej marynarki wojennej w czasie swego pobytu w Melbourne (Australia). W tamtejszym Sporting Club, demonstrował judo, które zrobiło ogromne wrażenie na licznie przybyłych widzach. Jednak już w 1902 roku, jeden z najlepszych uczniów i przyjaciel Jigoro, Yoshiaki Yamashita wyruszył do USA.

Jigoro Kano podczas ceremoniału otwarcia Igrzysk Olimpijskich w 1912 r.

Jigoro Kano podczas ceremoniału otwarcia Igrzysk Olimpijskich w 1912 r.

Prowadził treningi na Harvard University w Bostonie oraz w Amerykańskiej Akademii Marynarki Wojennej (U.S. Naval Academy) do roku 1906. Podczas kolejnego pobytu w roku 1924 miał nawet zaszczyt udzielić lekcji prezydentowi USA - Theodorowi Roosveltowi. Równolegle, od roku 1904, Tsunejiro Tomita, przez 7 lat, uczył Judo na Columbia University w Nowym Jorku, a Shozo Kuwashima w 1920 roku otworzył szkołę Judo w Chicago. Tak więc Amerykanie mieli wspaniałych pierwszych nauczycieli Kodokan Judo.
Mitsuo Maeda natomiast uczył judo w Ameryce Środkowej i Południowej, osiadając w końcu w 1914 roku w Brazylii, gdzie założył własne dojo. Jego uczniowie z rodziny Gracie przekształcili Kodokan Judo w brazylijskie jujutsu (kładące większy nacisk na techniki w ne waza). Historia brazylijskiego jujutsu jest więc podobna do sambo. Oba te style rozwinęły się dzięki nauczycielom Kodokan Judo, którzy stracili kontakt z Japonią. W Meksyku wprowadzał judo Shinshiro Satake, a w Argentynie Yoshio Ogata, który doprowadził w 1939 r. do utworzenia w Buenos Aires Narodowej Federacji Judo.

Francja, Niemcy i Wielka Brytania to kraje, w których judo, początkowo pojmowane jako jujutsu, pojawiło się najwcześniej i mniej więcej w tym samym czasie – przełom XIX i XX wieku . Niemcy były pierwszym krajem, w którym rozwój judo ujęto w ramy organizacyjne, powołując pierwszy w Europie krajowy związek judo, zorganizowali również pierwsze zawody sportowe. Natomiast w Wielkiej Brytanii powstał pierwszy amatorski ogólnodostępny klub judo.

Jigoro Kano na statku podczas podróży

Jigoro Kano na statku podczas podróży

Te trzy kraje przyczyniły się na gruncie europejskim do rozwoju judo, a także, później, wniosły wkład przy tworzeniu pierwszej kontynentalnej organizacji judo, European Union Judo (EUJ) i organizacji światowej International Judo Federation (IJF). Do dnia dzisiejszego judo sportowe w tych krajach stoi na bardzo wysokim poziomie.
Pierwszymi Japończykami, którzy przybywali do Wielkiej Brytanii we wrześniu 1899 roku byli Yukio Tani i Seki Uyenishi. Kilka lat później przyjechali Taro Miyake, Ono Agittaro i Higashi Katsukuma. Nauczali oni judo w różnych szkołach m.in. na Politechnice Londyńskiej, w Szkole Rezerwy Marynarki Wojennej i w szkole wojskowej w Aldershot. Jednak największe zasługi dla rozwoju i propagowania judo w Wielkiej Brytanii miał Gunji Koizumi, Na prośbę Jigoro, Koizumi i Yokio Tani wyruszyli do Anglii w 1905 roku, ale pierwszy amatorski klub Koizumi założył dopiero w 1918 roku w Londynie. Nazwał go Budokai, klub ten wielokrotnie wizytował sam Jigoro Kano. Łagodna Droga od 1906 r. nauczana była na Węgrzech przez Yoshisaburo Sasaki.
Pierwszy sekcja w Paryżu powstała w 1905 roku. Jego założycielem był Guy de Montgailhard, który uczył się judo w Londynie. Pojawiające się w tym okresie sekcje zrzeszające miłośników jujutsu (judo) były klubami elitarnymi i skupiały małe grupy ludzi.

W roku 1924, z przybyciem Hikoichi Aida i Keishici Ishiguro, Kodokan judo pojawia się we Francji, gdzie Keishici Ishiguro udzielał lekcji m.in. prezydentom: Gastonowi Doumergue i Raymondowi Poincare. Szeroki rozwój judo we Francji przypada na przełom lat dwudziestych i trzydziestych, kiedy to do Francji przybywa Mikonosoke Kawaishi zwany „ojcem francuskiego judo”, który przystosował judo do mentalności Europejczyków. W 1936 roku opublikował opracowany przez siebie, adoptowany do warunkó

Olimpiada w Berlinie 1936 rok, Kano podczas dekoracji medalistów w skoku w dal (na pierwszym miejscu słynny multimedalista - amerykanin Jesse Owens)

Olimpiada w Berlinie 1936 rok, Kano podczas dekoracji medalistów w skoku w dal (na pierwszym miejscu słynny multimedalista - amerykanin Jesse Owens)

w europejskich system szkolenia i klasyfikacji technik, obowiązujący przez wiele lat na zachodzie naszego kontynentu. System stworzony przez Kawaishi nie od razu został zaaprobowany przez ekspertów Kodokan Judo. Jednak Kawaishi pozostając wierny tradycji Kodokan Judo konsekwentnie rozwija francuskie judo jako dyscyplinę sportową, a jego system zostaje zaakceptowany przez Kodokan. Na koniec reprezentował on też Kodokan Judo nie tylko we Francji, ale również w Holandii.
W Niemczech japońskie sztuki walki wręcz (jujutsu, judo), także bardzo szybko zyskują sobie wielu zwolenników. Już w 1905 roku powstaje w Berlinie „Jiu jitsu Club”. Do Niemiec przybywają także Japończycy propagujący Kodokan Judo. W 1906 roku w szkole kadetów znajdującej się w okolicach Berlina nauczał judo jako samoobrony Japończyk Ono Agitaro. Wysłannikiem Kodokanu był Hanno Rhi, który następnie pojechał do Szwajcarii. Niemieccy działacze wspólnie z Anglikami z Budokai inicjują pierwsze międzynarodowe zawody judo, podczas których rywalizują ze sobą kluby z Wiesbaden i Frankfurtu z Londynem. Pierwsze spotkanie międzypaństwowe odbyło się już 15 listopada 1929 roku w Londynie. W Niemczech początek systematycznego szkolenia judo dali Kazuzo Kudo i Sumio Imai, a sam Jigoro Kano dwukrotnie odwiedził ten kraj, przeprowadzając treningi w latach 1928 i 1933. Od roku 1924 Youtarou Sugimura rozpoczął prowadzenie treningów we Włoszech. W 1933 roku we Frankfurcie nad Menem delegaci z Niemiec, Szwajcarii, Francji i Wielkiej Brytanii ustanowili Europejski Związek Judo. Inicjatorami tych poczynań byli Japończycy przebywający w tych krajach. W Niemczech – Rhi, Kitabake, w Anglii – Koizumi, Tani, a we Francji – Ishiguro, Kawaishi. Jednak działalność tego pierwszego międzynarodowego związku judo upadła, gdy Ishiguro powrócił do Japonii. W 1932 i 1933 roku Jigoro Kano sam przybywał do Europy, odwiedza Paryż, Wiedeń, Berlin, Monachium, Londyn, demonstrując technikę judo i wygłaszając odczyty dotyczące istoty i zasad judo. Po tych wizytach dopiero upowszechnia się nowa nazwa judo, wypierając nazwę jujutsu. W 1934 r. doszło do powstania, pierwszej skupiającej 11 państw, Europejskiej Unii Judo (założona była ona głównie przez japończyków popularyzujących judo w Europie i po paru latach działalności zakończyła swoją działalność po wyjeździe założycieli do swojej ojczyzny)

Tsuneo Tomita, syn legendarnego Tsunejiro, autor noweli Sugata Sanshiro

Tsuneo Tomita, syn legendarnego Tsunejiro, autor noweli Sugata Sanshiro

Ekspansja Judo nie mogła ominąć także krajów Azji. W roku 1929 Kodokan odwiedził laureat Nagrody Nobla - Hindus Rabindranath Tagore. Zwrócił się do Jigoro Kano o wysłanie jego uczniów do Indii, aby nauczali Judo na Uniwersytecie w Bombaju. Spowodowało to wyjazd w 1929 r. do Indii Shinzo Takagaki, który w późniejszym okresie udzielał lekcji także w Nepalu i Afganistanie. W Afganistanie treningi prowadził także Tatsumuro Ishi, który następnie swoje dojo przeniósł do Iranu. W Singapurze Judo rozpowszechnione było przez Shigeru Iizuka. Swoje miejsce w tamtych latach Judo znalazło nawet na Czarnym Lądzie. W Egipcie uczył bowiem Keishichi Ishiguro, a w Etiopii - Noriyuki Kuzuhara.
Odmienną historię miało wprowadzenie judo do Rosji. Pierwsza sekcja powstała tam w 1912 roku we Władywostoku. Założył ją Vasili Oshchepkov urodzony na japońskim wtedy Sachalinie, posiadacz 2 dan zdobytego w Kodokanie (pierwszy europejczyk, który zdobył czarny pas). Jednak judo w tej sekcji "odciętej od korzeni" zaczęło ewoluować trochę w innym kierunku, wpłynął na to również trochę inny strój ćwiczących jak również wprowadzenie nowych technik zapożyczonych od narodowych zapasów mieszkańców Syberi i Kaukazu, tak powstało Sambo (jego założyciel nie ukrywał japońskiego rodowodu walki, co przypłacił życiem, stracony jako japoński szpieg). Japońskim propagatorem Kodokan Judo w Rosji był prawdopodobnie Takeo Hirose, jeden z uczniów Jigoro Kano, cieszący się sławą nie tylko judoka, lecz również żeglarza. Takeo Hirose na początku naszego stulecia wykorzystał rejs do Rosji dla prezentacji judo przez obliczem cara. W ZSRR ponownie judo pojawiło się w 1930 roku za sprawą Takagaki Shinzo. Jednak większą popularność zyskało dopiero po roku 1960 r. Zawodnicy radzieccy (przekwalifikowani z sambo do w judo) po raz pierwszy wystartowali (z sukcesami) w Mistrzostwach Europy w 1962 roku. Jednak Federacja Judo ZSRR powstała dopiero w 1972 roku. Do 1972 roku judo było w federacji sambo.
Przez długi okres, od czasu powstania w 1882 roku aż do 1948 roku, jedyną organizacją odpowiedzialną za prawidłowy rozwój judo w Japonii i na świecie był Kodokan Judo. Ogólno Japońska Federacja Judo powstała dopiero w 1949 roku. Wcześniej, bo w 1948 roku, w Paryżu powstała Europejska Unia Judo (EUJ), która jest pierwszą organizacją kontynentalną na świecie. Popularność judo rosła lawinowo. Ostatecznym potwierdzeniem tego stanu było powstanie w grudniu 1951r. Międzynarodowej Federacji Judo (Internatioanl Judo Federation - IJF), na której pierwszego prezydenta został wybrany syn Jigoro Kano - Risei Kano. IJF, założona przez związki narodowe 13 krajów, zrzesza ich obecnie 178, należących do pięciu unii kontynentalnych:
Niebagatelne znaczenie w popularyzowaniu judo miał film fabularny z 1943 roku, doskonałego Akiro Kurosawy pt. Sugata Sanshiro - nakręcony na podstawie noweli Tsuneo Tomity. Odegrał on analogiczną rolę jak „Wejście smoka” z B. Lee w popularyzacji karate prawie 30 lat później. Tsuneo Tomita był synem Tsunejiro Tomity, również praktykował judo dochodząc do 6 dan.